IBSinfo - Zespół Jelita Nadwrażliwego

Współwystępowanie choroby refluksowej przełyku oraz IBS

Kategorie:

Choroba refluksowa przełyku (GastroEsophageal Reflux Disease – GERD) oraz zespół jelita drażliwego (Irritable Bowel Syndrome - IBS) są to schorzenia, które bardzo często występują w naszej populacji, podobnie zresztą jak i w innych krajach wysokorozwiniętych. Do tej pory panował pogląd, że są to dwie całkowicie odrębne jednostki chorobowe, pozostające bez związku ze sobą. Jednak w ostatnich latach pojawiły się liczne badania naukowe, których wyniki mogą temu przeczyć.

GERD jest wywołana patologicznym zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku. Do typowych objawów GERD zaliczamy: zgagę, czyli uczucie pieczenia za mostkiem, cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku oraz puste odbijania. Pomiędzy końcowym odcinkiem przełyku a żołądkiem znajduje się mięsień o nazwie dolny zwieracz przełyku, którego funkcją jest m.in. zapobieganie zarzucania kwaśnej treści żołądkowej z żołądka do przełyku, a następstwem jego nieprawidłowego działania jest cofanie się treści pokarmowej do przełyku, co wiąże się z w/w objawami. Wśród innych czynników etiologicznych tej choroby wymienia się również zaburzenia opróżniania żołądka oraz otyłość czy zaburzenia anatomiczne.

Ocenia się, że w Europie Zachodniej około 30% osób skarży się na dolegliwości związane z GERD. Mogą one występować codziennie, co dotyczy 5-10% populacji krajów wysokorozwiniętych lub rzadziej, np. raz na tydzień (około 20%) lub raz na miesiąc (około 40%). Częstość występowania GERD zwiększa się z wiekiem. Etiologia tego schorzenia jest wieloczynnikowa, ale podobnie jak IBS należy ono do chorób z kręgu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Być może właśnie dlatego choroby te często ze sobą współistnieją. Wg różnych danych około 40% (79% wg innych źródeł) pacjentów z IBS ma również objawy GERD i odwrotnie, około 50% (71%) osób z GERD choruje równocześnie na IBS. Około 12% populacji choruje na IBS, a około 20% na GERD, natomiast szacuje się, że w populacji, u której nie stwierdza się objawów choroby refleksowej, tylko 5% osób może chorować na IBS.

Obecnie można znaleźć dwie hipotezy, próbujące wyjaśnić tę prawidłowość. Pierwsza z nich zakłada, że choroby te mogę po prostu ze sobą współistnieć jako dwa niezależne zjawiska, czyli ktoś może równocześnie chorować na GERD i IBS podobnie jak na astmę i nadciśnienie tętnicze. Tendencja ta jest jeszcze większa w przypadku GERD i IBS, ponieważ dotyczą tego samego układu, a dysfunkcja w jego obrębie jest w obu przypadkach podobna. Zwolennicy drugiej teorii twierdzą, że IBS może być kolejną manifestacją kliniczną choroby refleksowej przełyku, która miałaby dotyczyć nie tylko górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale również dolnego odcinka. Za tą teorią przemawia np. to, że objawy kojarzone z IBS ustępują lub są łagodzone w czasie leczenia GERD.

Dodatkowo wyniki wielu testów psychologicznych u chorych na GERD i IBS są podobne. W obu tych grupach chorych stwierdza się wyższy poziom stresu, częściej występuje depresja i inne zaburzenia emocjonalne niż w zdrowej populacji. Wg badań taki profil psychologiczny także wiąże się z częstszym współwystępowaniem obu chorób jednocześnie.

Czy GERD i IBS to jedna choroba? Wyniki ostatnich badań, chociaż ciekawe, nie rozstrzygają tej kwestii. Dlatego, dopóki nie będą dostępne bardziej jednoznaczne dane na ten temat, pytanie to musi pozostać otwarte.

Autor: lekarz Katarzyna Grzebyk

Opublikowano: 09.11.2010

Współwystępowanie choroby refluksowej przełyku oraz IBS

Poradnik

Dla lekarzy

Wyszukaj gabinet