IBSinfo - Zespół Jelita Nadwrażliwego

Co to jest zespół jelita drażliwego?

Kategorie:

Zespół jelita drażliwego (Irritable bowel syndrome, IBS) jest najczęstszym schorzeniem przewodu pokarmowego, z którym pacjenci zgłaszają się do gastroenterologa. Szacuje się, że aż 20% dorosłej populacji, czyli co piąta osoba cierpi na dolegliwości związane z tą chorobą. Występowanie IBS jest niezależne od rasy czy grupy etnicznej, natomiast zaobserwowano, że 3-4 razy częściej zgłaszają się do lekarza kobiety aniżeli mężczyźni mający podobne objawy Zauważono również, że częściej na IBS chorują osoby młodsze.

Zespół jelita drażliwego jest zaburzeniem funkcji jelita grubego, które charakteryzuje się występowaniem uczucia dyskomfortu, wzdęć i przewlekłych dolegliwości bólowych w jamie brzusznej. Objawom tym mogą towarzyszyć przewlekła biegunka (postać biegunkowa IBS) lub zaparcia (postać zaparciowa IBS). Często, biegunka i zaparcia występują naprzemiennie (postać mieszana IBS). Niektórzy autorzy podają jeszcze czwarty typ zespołu jelita drażliwego, a mianowicie niesklasyfikowaną postać IBS. U 3 na 4 pacjentów chorujących na któryś z rodzajów zespołu jelita drażliwego, następuje w przeciągu roku zmiana objawów na typowe dla innej postaci IBS. Te charakterystyczne objawy IBS są zazwyczaj rozpoznawane przez lekarza, jednakże w rutynowym badaniu brzucha i jelit nie wykrywa się jakichkolwiek nieprawidłowości i przyczyn wspomnianych dolegliwości.

Niestety, nie istnieje również żaden biologiczny marker, przy pomocy którego możliwe byłoby trafne postawienie rozpoznania zespołu jelita drażliwego. Chorobę ustala się na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjenta.

Konieczność ustandaryzowania rozpoznania zespołu jelita drażliwego oraz powszechność jego występowania skłoniły lekarzy do ustalenia specjalnych kryteriów, które pozwalają na postawienie poprawnej diagnozy. Obecnie powszechnie akceptowane są tzw. kryteria rzymskie III. Według kryteriów rzymskich III o zespole jelita drażliwego możemy mówić wówczas, gdy w okresie ostatnich 3 miesięcy przez co najmniej 3 kolejne dni w miesiącu występuje dyskomfort lub przewlekły ból w jamie brzusznej, który charakteryzuje się co najmniej 2 z 3 wymienionych niżej cech:

Zmniejsza się po wypróżnieniu
Ma związek ze zmianą częstości wypróżnień
Ma związek ze zmianą wyglądu lub konsystencji stolca

Przyczyna zespołu jelita drażliwego nie jest do końca znana. Wydaje się, że kilka czynników może brać udział w patogenezie IBS. Wiadomym jest, iż u osób chorujących na IBS dochodzi do zaburzeń czynności skurczowej i rozkurczowej jelita grubego i wydzielania hormonów jelitowych w odpowiedzi na wewnętrzne i zewnętrzne czynniki prowokacyjne. Wśród potencjalnych przyczyn rozwoju IBS wymienia się także udział czynników psychologicznych i dietetycznych, przebyte infekcje przewodu pokarmowego, czynniki genetyczne oraz nadwrażliwość trzewną, czyli silniejsze odczuwanie bólu pochodzącego z wnętrza jamy brzusznej.

Mimo że objawy zespołu jelita drażliwego mogą być poważne, a sam przebieg choroby stresujący dla pacjenta, to należy pamiętać, iż IBS nie ma związku i nie jest przyczyną raka jelita grubego czy też chorób zapalnych jelit. Jednakże konieczne jest niezwłoczne poinformowanie lekarza o takich objawach jak obecność krwi w stolcu, utrata masy ciała czy gorączka, bowiem nie powinny one być automatycznie przypisywane zespołowi jelita drażliwego i mogą być związane z cięższymi chorobami.

Zespół jelita drażliwego jest jedną z najczęstszych przyczyn nieobecności w pracy. Dodatkowo, chroniczna i bardzo kłopotliwa natura symptomów zespołu jelita drażliwego często wpływa negatywnie na jakość życia i aktywność osób cierpiących na tą chorobę.

Autor: lekarz Szymon Rafał Wilk

Opublikowano: 16.04.2010

Co to jest zespół jelita drażliwego?

Poradnik

Dla lekarzy

Wyszukaj gabinet